Sürtünme Kuvveti Nedir?


Birbirine bağlı olan iki nesnenin aralarında oluşturdukları harekete karşı koyan kuvvete sürtünme kuvveti denir. Sürtünme genelde kuvvet ile aynı doğrultuda ve zıt yönlerde olur.

Doğada sürtünme kuvvetine sık rastlanır. Sürtünme olmayan bir ortam elde etmek imkânsıza yakın olmakla beraber uzay boşluğunda sürtünme olmayan bir ortam elde edilebilir.

Sürtünme Katsayısı

Sürtünme genelde katsayısı boyutsuz bir değer olarak bilinir. Kullanılan maddeye göre sürtünme katsayısı değişebilir. Örneğin Teflonun katsayısı 0,04 kadar düşük olabilir. Eğer yatığımız ölçümlerde sürtünme katsayısı 0 çıkıyor ise madde yüzeye temas etmiyordur. Katsayı yüzey yapışkan ise doğru ölçülemez.

Sürtünme Çeşitleri

  1. Statik sürtünme (cisim hareket etmiyorsa geçerlidir)
  2. Dinamik sürtünme (cisim hareket ediyorsa geçerlidir)
  3. Yuvarlanan cisimlerde sürtünme

Sürtünme Kuvvetinin Özellikleri

  1. Yatay bir düzlemde sürtünme kuvveti cismin hacmi ile doğru orantılı olarak değişir.
  2. Yüzeylerin cinsine göre sürtünme kuvveti değişebilir.
  3. Sürtünme kuvvetinin hareketi her zaman zıt yönde olur.

Sürtünme Kuvvetinin Olumlu / Olumsuz Yönleri

  1. Sürtünme kuvveti yürümeyi kolaylaştırırken hareket etmeyi zorlaştırır.
  2. Sürtünme kuvveti olmasaydı arabalar frene basıldığında duramazdı.
  3. Sürtünme kuvveti olmasaydı Kurşun kalem ile yazı yazılamazdı veya yazdığımız yazı silgi ile silinmezdi.
  4. Cisimler sürtünme kuvveti ile aşınır.
  5. Dağ yamaçlarındaki kaya ve toprak gibi maddeler sürtünme kuvveti sayesinde kaymadan sabit durur.

Sürtünme Kuvvetinin Etkileri

Cisimlerin yüzeyde sabit kalmasında sürtünme kuvveti önemli bir rol oynar. Yaşamsal bazı faaliyetlerimiz sürtünme kuvveti sayesinde devamlılığını koruyor. Sürtünme kuvveti olmasaydı; oturamaz, yürüyemez, yemek yiyemez, araba süremezdik. Hayatın her alanında bazı şeylerin gerçekleşmesi için sürtünme kuvveti olmasa olmazdır.

Buzlu yüzeylerde daha az sürtünme kuvveti vardır. Kış yarlarında arabalar buzlu yüzeylerde kayarlar. Buzun sürtünme kuvvetini artırmak için buz üzerine toprak veya tuz atılır. Bu sayede arabalar fren yaptığında buz üzerinde daha kolay durabilir.

Sürtünme Kuvvetinin Azaltma Ve Artırmanın Yolları

Sürtünme kuvvetinin yeterli olmadığı bazı durumlarda sürtünme kuvvetini artırmak için bazı yollar uygulanır. Bunlardan bazıları;

  1. Arabaların lastiklerine zincir takılması (Artırma)
  2. Makileri yağlamak (Azaltma)
  3. Futbolcuların dişli krampon giymesi (Artırma)

Aşağıdaki Konular da İlginizi Çekebilir:

One Comment

  1. buket 5 Ocak 2013 09:32

    ben bu sayfayı okuyunca calışamk istedim his ediyom

    http://göndermekistiyom.

Bir Cevap Yazın

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>