Radyasyonun Canlılar Üzerindeki Etkisi

Şimdiki yazımızda radyasyonun canlılar üzerindeki etkisi hakkında bilgi vereceğiz. Hepimiz biliyoruz ki yıllar öncesinde nükleer patlama ve nükleer sızıntıdan Dünya ciddi zararlar görmüştür. Hepimiz biliyoruz ki Çernobil ve Hiroşima’daki nükleer patlama ve sızıntıda milyonlarca insanın hayatını kaybetmesi çok acı bir durum bu durumdan sadece Çernobil ve Hiroşima etkilenmemiştir Dünya üzerindede ciddi zararlar vermiştir. Bunun gibi nükleer radyonyona karşı ülkelerde çok büyük yatırım yapılarak önlemler alınmaya çalışılıyor.

radyasyon ışını

Radyasyonun Canlılar Üzerindeki Etkileri
RADYASYON NEDİR?

Radyasyon ya da ışınım, bir ışık kaynağından çıkarak düz bir çizgi şeklinde bize ulaşan ince ışık demetlerine denir. Atomlardan, Güneş’ten ve öbür yıldızlardan yayılan enerjiye bu terimlerden esinlenerek ışınım ya da ışıma denmiştir. Işınımın batı dillerindeki karşılığı olan ve yine ışın anlamına gelen radyasyon terimi de sık kullanılır. Işık ışınları, ısı, X ışınları, radyoaktif maddelerin saldığı ışınlar ve evrenden gelen kozmik ışınların hepsi birer ışınım biçimidir.

Radyoaktivitenin Canlılara Etkisi

Bir canlı tarafından absorbe edilen radyasyon enerjisinin bünyeye olan etkisi ikiye ayrılır.
( Kronik )
( Akut )
Kronik etkiler izafi olarak küçük radyasyonlara uzun süre maruz kalınması neticesinde meydana gelir. Akut etki ise tek ve büyük bir radyasyon dozuna kısa sürede (24 saat) maruz kalındığında ortaya çıkar.

Radyasyonun canlılar üzerindeki etkisi “rem” birimi ile ifade edilir. Bu, X ve gama ışınlarının geçtikleri atmosferde meydana getirdikleri iyonlaşmanın bir ölçüsüdür. 5 ve daha küçük değerler izafi olarak küçük radyasyonlardır. Gözlenebilir bir etkisi olmamakla beraber 25 rem büyük radyasyon sayılır. 50 rem’lik dozajlarda kaz özelliklerinin değiştiği, 300-500 rem’lik dozlarda doktor müdahalesi olmaksızın yaşama şansı olmakla beraber, 650 rem’lik dozların öldürücü olduğu gözlenmiştir.

Genel olarak radyasyona maruz kalınması halinde ömürde bir kısalma meydana geldiği söyleniyor. Maruz kalınan sürenin veya dozajın artması ile bu süre daha ilerler ve ömrün daha fazla kısalması anlamına gelir ki hiç kimsenin istemeyeceği bir şeydir.

Radyasyonun Beklenen Akut Etkileri
Doz Endeksi açısından etkileri

  • (0-50)Kandaki ufak değişmeler dışında bariz etkisi yok
  • (80-120)Kusma, bulantı(kişilerin %5-10 unda), yorgunluk
  • (130-170)Kusma ve bulantı(kişilerin %25 inde), radyasyon hastalığının diğer belirtileri
  • (180-200)Kusma ve bulantı(kişilerin %50 sinde), Ölüm yok
  • (270-330)1. gün tüm kişilerde kusma sonra radyasyon hastalığının diğer belirtileri, radyasyondan 2-4 hafta sonra %20 ölüm, nekahat devresi yaklaşık 6 ay sürer
  • (400-500)1. gün tüm kişilerde kusma, radyasyon hastalığı belirtileri, 1 ay içerisinde %50 ölüm, nekahat süresi 6 ay
  • (550-750)4 saat sonra tüm kişilerde kusma, %100′e yakın ölüm, pek az yaşayabilenlerde nekahat süresi 6 ay
  • (1000)1-2 saat içinde tüm kişilerde ölüm, büyük bir ihtimalle kurtulan olmaz
  • (5000)Bir hafta içerisinde tüm maruz kalanlar ölür

Radyasyonun Diğer Etkileri
Radyoaktivitenin mutasyon gibi insanı günlük hayatında etkileyen önemli bir zararıda vardır. Bir insanın motivasyonu düşükse işlerinde başarıya ulaşması, aile ilişkileri, ders hayatı ve moralide bozuk olur ki her yönden insanı rahatsız eder gelişimini engeller.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.