Farklı Ekonomik Sistemlerin Durumu

1930 yılların koşullarından, burjuvazinin içindeki çeşitli grupların farklı biçimlerde etkilendiği söylenebilir. En kazançlı grup, devletçilik stratejisiyle özellikle Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı çerçevesindeki fabrikaların yapılması işlerini devlet ihaleleriyle alan müteahhitler gibi gözükmektedir. Büyük fiyat düşmeleriyle karşılaşan; ayrıca kooperatiflerin, kamu kuruluşlarının ve devlet fabrikalarının alıcı olarak piyasaya girdiği tarım ürünlerinin ticareti ile uğraşan grupların ise fazla kazanç sağlayamadıkları tahmin edilebilir. Genişleyen devlet kesiminden doğan ek talebin, devlet yatırımların girmediği yan ve küçük sanayi kollarında da belli bir canlanma yaratmış olduğu söylenebilir.

İşçi sınıfının durumuna ilişkin veriler yalnızca özel sanayi ve madencilik işletmelerini kapsamaktadır. Bu verilere göre ücretlerin milli gelirden aldığı pay 1932 – 1939 döneminde % 1,3 ‘ten %1,7 çıkmıştır. Ancak gerçek ücretler 1932 yılı 100 kabul edildiğinde 1939 da 88,1’e düşmektedir. İşçi ücretlerinin milli gelirden aldığı pay artarken, bu kesimin ücretlerinin reel olarak düşmesi işçi sayısının bu on yıllık dönem içerisinde arttığını göstermektedir.

Memurların milli gelirden aldığı payın, 1924 – 1934 arasında arttığını 1934 – 1936 arasında düştüğünü, 1936 – 1939 da ise yeniden arttığını görüyoruz. Bu oran 1929 da % 5,2 dönem sonunda % 9,1dir.

Tarım sektöründe ise devlet özellikle sanayiye yatırımları gerçekleştirmesi ve dünyadaki küresel eğilim sonucu tarımsal ürünlerin fiyatlarının düşmesi sonucu bir bütün olarak tarım sektörünün sanayi karşısındaki ticaret hadleri 1929 – 1939 yılları arasında % 25 düşmüştür.

Ulaştırma konusunda ise 1929 – 1938 yılları arasın da 2000 km yeni demiryolu ve 3000 km yeni karayolu yapıldı. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun demiryolu sistemine bağlanması ve karayollarının bir ölçüde geliştirilmesi ile, özel girişimcilerin iç piyasadan daha fazla yararlanmaları sağlanmış oluyor ve özel iç birikim için daha elverişli bir iktisadi bir coğrafya yaratılıyordu.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.